Portekiz’deki barınma hakkı mücadeleleri sürüyor: hükümetin çadır tahliyeleri kan kaybediyor

Ülkenin bazı bölgelerinde etkisini gösteren olan Charles fırtınası, eğitim kurumlarını ve iş yerlerini kapanmasına sebep olurken, bazı trekking meraklılarının yola çıkmasını engelledi. Ancak, Lizbon’un Rossio Meydanı’nda barınma hakkı için kendi yaşam alanlarını oluşturan eylemcilerin son geceyi.

Lizbon Kampı’nın mücadeleleri ve protesto ortamı

Barınma hakkı için savaş veren “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa), yoğun hava koşulları nedeniyle gecekondu tarzı sökülmesine karşın, farklı etkinlikler ve toplumsal gösteriler ile sürdürülmeye gayret ediyor. Mesela, Dünyanın önemli konferanslarına eş zamanlı olarak Kamp temalı bir zirve düzenlenmekte. Bu etkinliklerin resmi işareti de gecekondu kullanımıdır. Birbirini tamamlayan tartışmalara karşı karşıya gelen sorunlar şuydu: Lizbon’un üst düzey turizm alanı olarak tanıtılıyor ve öte yandan, özellikle gençlerin gelirleri ev masraflarını karşılamaya yeter.

Kamusal haklar ve toplumsal talepler

Temiz suya ulaşmak, sağlık hizmetleri ve eğitim birer toplumsal hakları değil midir? Peki, insanın insanca yaşaması için gerekli olan gelir olan kira karşılayabilir midir.

Başkent Lizbon’da haftalarca süren gecekondu eylemi, bu durumun meseleyi büyük çapta yeni tartışmalara yol açtı. Bunlar bir kapsamlı konut sorunu değil; barınma kapasitesinin temel kapsamında aklanması için sürdürülmekte olan toplumsal mücadelenin yansıması.

Avrupa genelinde barınma politikalarına tepki

Protesto, Fransa ve Almanya’daki kendi eylemler ile birlikte uyum sağlıyor; hükümetlerin finansal politikalarına karşı duyulan öfke yükselişte. Tüm görülen barınma maliyetleri, sosyetenin tepki ve tepkisini çekiyor.

10 Ekim’de Porto’da başlatılan barınma hakları protestoları başkente genişledi; Rossio Meydanı ve Porto’daki Praça D. João I’ de çadırlar kuruldu. Eylemciler; ev sahipleri kapsamında kira tahliyesi yasaların geliştirilmesini, tahliyelerin kısıtlanmasını ve kamu konutlarının kapsamını genişletmeyi talep ediyor. Gösteri taşeronlarına göre, merkez sağ yönetim yeni yasa ile konut krizini daha da koyu hale getirecek.

2015’ten bu tarihten itibaren konut fiyatları ülke genelinde yüzde 169 yükselişte. Lizbon’da bu oran yüzde 180 ve 186, bankalarına göre bütün ülkede 300 bin konut açığı mevcut.

2011’de içinde büyük kısıtlama getiren Avrupa Komisyonu, Avrupa Merkez Bankası ve IMF; devlet harcamalarına kısıt koyma koşulları iftira attı. Sonuç, kentin gelişimi yoğunlukla özel sektöre devredildi. Gezginlerin yoğun ilgisi, kira fiyatlarını artışa geçirdi ve ev sahipleri süreçli kiralama yerine Airbnb gibi seçenekleri düşünmekte.

Merkez sağ hükümetin gösterilere karşı yaklaşımı müdahale güçler uyguladı. 25 Ekim gücü çadır kamplarını sınırlandırdı; gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. Kasım ayının bir operasyon gerçekleşti. Hareketin sloganı: “Não consegues pagar renda? Traz tenda” - “Kirayı ödeyemiyor musun? Çadırını getir.”

Ev bulamayanlar, konut sorununu protesto etmek için meydanlarda gecekondu kurdu, ancak merkez hükümet bu kaldırdı. Eylemler sürecek çünkü güç kullanımı krizi çözmeyecek gibi görünüyor.